Nhường ra một con đường. Tôi nhìn theo tiếng nói. Thấy một cụ bà tóc đã bạc trắng. Chống cây gậy sơn đen. Đứng ngay trước cổng. Bà mặc chiếc áo bông màu tím sẫm. Cổ áo cài kín mít. Đầu đội mũ len. Quần áo sạch sẽ. Gọn gàng. Nếp nhăn trên mặt đã rất sâu. Nhưng lưng vẫn thẳng. Ánh mắt sáng quắc. Quét qua từng người trong sân. Giống như một lưỡi dao cùn. Không sắc. Nhưng nặng vô cùng. Là bà nội tôi. Mẹ ruột của bố. Đã ngoài tám mươi tuổi. Bình thường sống ở căn nhà cũ dưới quê. Rất ít khi ra ngoài. Hôm nay. Vì đám cưới của cháu trai. Bà ngồi xe hơn ba tiếng đồng hồ mới tới. Đi sau bà. Là cô út của tôi. Tay xách đủ loại đặc sản quê. Ngơ ngác nhìn cảnh tượng căng thẳng trong sân. “Mẹ.” “Sao giờ mẹ mới đến…” Bố vội vàng chạy ra. Định đỡ bà. Nhưng bà nội không để. Bà chống gậy. Từng bước. Từng bước. Đi vào giữa sân. Đứng lại. Trước tiên. Bà nhìn cánh cửa xe hoa đang đóng chặt. Rồi nhìn anh trai tôi. Đôi mắt đỏ hoe. Lại nhìn tôi. Đang cắn chặt môi. Cuối cùng. Ánh mắt dừng trên người mẹ. Người vẫn đứng bình tĩnh giữa sân. “Nói đi.” Bà lên tiếng. Giọng không lớn. Nhưng từng chữ đều như nện xuống đất. “Đứa nào…” “Dám bắt nạt cháu trai.” “Và cháu gái của tao?” Chỉ một câu ấy. Đã khiến cả sân im phăng phắc. Một cụ già hơn tám mươi tuổi. Cao chưa đến mét sáu. Lưng đã hơi còng. Đứng cạnh cây gậy còn chẳng cao hơn bao nhiêu. Ấy vậy mà. Bà vừa đứng đó. Không một ai dám hé răng. Ngay cả mẹ Gia Giai. Người vẫn luôn om sòm trong xe. Cũng im lặng hẳn một lúc. Cả đời bà nội. Sinh bốn người con. Hai người mất sớm. Chỉ nuôi lớn được bố tôi và cô út. Ông nội mất từ rất sớm. Một mình bà. Nuôi hai người con khôn lớn. Còn cố gắng cho bố tôi học hết cấp hai. Ở vùng quê thời ấy. Đó là chuyện vô cùng hiếm. Bố thường nói. Hồi trẻ. Một mình bà nội làm được bằng ba người. Trong làng. Chẳng ai dám gây sự với bà. Trước đây. Tôi chỉ nghĩ đó là chuyện kể. Hôm nay tận mắt chứng kiến. Mới biết. Không phải chuyện kể. “Mẹ.” Bố bước tới. Nhỏ giọng kể sơ qua đầu đuôi câu chuyện. Ông nói rất dè dặt. Hiển nhiên không muốn bà nội lo lắng. Nhưng sự việc đã đến mức này. Có muốn nói nhẹ. Cũng chẳng được. Nghe xong. Bà nội không nổi nóng. Cũng không quát tháo. Chỉ chậm rãi quay đầu. Nhìn khắp mọi người trong sân. Rồi hỏi một câu. “Mẹ thằng Thần đâu?” Bà gọi mẹ tôi. Mẹ bước ra khỏi đám đông. Đi đến trước mặt bà. Khẽ gọi: “Mẹ.” Bà nội nhìn mẹ. Gật đầu. “Con ở đây là được.” “Con là người có chủ ý.” “Bà già này.” “Không xen vào.” “Bà chỉ ngồi đây.” “Xem thử…” “Ai dám lật nồi cơm nhà họ Lâm.” Nói xong. Bà chống gậy. Đi đến chiếc ghế dưới mái hiên. Nơi lúc nãy bố tôi còn ngồi. Rồi vững vàng ngồi xuống. Hai tay đặt lên đầu gậy. Ánh mắt trầm tĩnh. Giống hệt một vị môn thần già. Mẹ Gia Giai ngồi trong xe. Cuối cùng cũng không nhịn được nữa. Bà ta đẩy cửa xe. Thò nửa người ra ngoài. Lớn tiếng gọi bố tôi. “Thông gia.” “Chuyện của chúng ta còn chưa xong.” “Có bà cụ nhà ông tới cũng vô ích.” “Điều kiện vẫn vậy.” “Không sang tên.” “Thì không được.” Bố vừa định lên tiếng. Mẹ đã đưa tay ngăn ông lại. “Để em.” Mẹ nói. Bà không đi về phía xe hoa. Mà xoay người. Đi thẳng vào trong nhà. Tôi không biết mẹ định làm gì. Trong lòng thấp thỏm không yên. Bóng lưng bà rất bình tĩnh. Ung dung như mỗi lần vào bếp nấu cơm. Hoàn toàn không giống một người đang xử lý biến cố. Có thể khiến cả gia đình tan nát. Vài phút sau. Mẹ đi ra. Trên tay… Cầm một cuốn sổ đỏ màu đỏ. Tim tôi lập tức nhảy lên tận cổ. Không phải chứ? Lẽ nào mẹ định… Không. Không thể nào. Mẹ không phải người như vậy. Không khí trong sân. Lại đông cứng lần nữa. Đôi mắt mẹ Gia Giai. Dán chặt vào cuốn sổ đỏ trên tay mẹ. Giống hệt con sói đói ba ngày. Nhìn thấy miếng thịt. Hứa Hạo còn khoa trương hơn. Cậu ta vòng hẳn từ đầu xe sang. Hai mắt sáng rực. Hai bàn tay vô thức chà vào nhau. “Đúng rồi!” “Chính là nó!” Cậu ta chỉ vào cuốn sổ đỏ. Giọng kích động đến biến dạng. “Mẹ!” “Chính cuốn này!” Lần đầu tiên trong ngày. Mẹ Gia Giai nở nụ cười thật sự. Đến cả những nếp nhăn trên mặt cũng giãn ra. Bà ta mở hẳn cửa xe. Bước xuống. Thậm chí còn chỉnh lại quần áo. Giống như chuẩn bị lên sân khấu nhận giải. “Thế mới đúng chứ.” “Thông gia.” Giọng bà ta bỗng trở nên thân thiết. Như thể màn kịch vừa rồi chưa từng xảy ra. “Đưa ra sớm thế này.” “Thì chúng ta đâu phải tốn nhiều lời.” “Nào.” “Đưa tôi xem.” Vừa nói. Bà ta vừa đưa tay… Định nhận lấy cuốn sổ đỏ. Mẹ tôi không né. Cũng không đưa cuốn sổ đỏ cho bà ta. Bà chỉ từ từ giơ cuốn sổ lên. Giơ cao đến mức tất cả mọi người trong sân đều nhìn thấy. Sau đó. Bà mở trang đầu tiên. “Thông gia.” “Đừng vội.” Giọng mẹ vẫn chậm rãi. “Hôm nay đã có đông đủ mọi người.” “Vậy thì chúng ta nói cho rõ.” “Bà nhìn kỹ nhé.” Ngón tay mẹ chỉ vào dòng thông tin trên sổ. Đọc rành rọt từng chữ. “Chủ sở hữu: Lâm Khê.” “Hình thức sở hữu: Sở hữu riêng.” Đọc xong. Mẹ ngẩng đầu. “Bà nhìn rõ chưa?” “Sở hữu riêng.” Nụ cười trên mặt mẹ Gia Giai khựng lại. Nhưng rất nhanh bà ta lại cười.