Cha tôi là một trong những họa sĩ nổi tiếng nhất thập niên 70. Chuyên vẽ tranh tuyên truyền. Ông luôn cảm thấy tài hoa của mình bị thời đại vùi lấp, không thể phát triển theo hướng mình có thiên phú nhất. Vì thế, ông luôn khao khát có một đứa con trai để kế thừa chí lớn. Nhưng cuối cùng ông chẳng có con trai nào. Đành phải đặt kỳ vọng vào học trò. Năm tôi mười tám tuổi, cha rốt cuộc cũng có một đệ tử vừa ý. Sinh nhật tôi hôm đó, ông đưa Thẩm Thanh Sơn đến gặp tôi. Tôi biết ông có ý gì, cũng biết Thẩm Thanh Sơn nghĩ gì. Tôi gật đầu. Sau khi kết hôn, Thẩm Thanh Sơn có lẽ đối với tôi vẫn còn tạm được. Ít nhất trong mắt người ngoài, anh ta đúng là một người chồng tốt hiếm có. Phong độ, học thức uyên bác, tiền đồ xán lạn. Không hút thuốc, không rượu chè, không cờ bạc, không đánh vợ. Chuyên tâm vào hội họa. Ai ai cũng chúc mừng tôi, khen tôi số sướng. Tôi cũng âm thầm chấp nhận cái gọi là “số sướng” ấy, nuốt trôi vị ngọt giả tạo đó. Tận tụy chăm lo cho Thẩm Thanh Sơn suốt bốn mươi năm. Chăm sóc ăn uống sinh hoạt, lo liệu các mối quan hệ xã hội cho anh ta. Sinh con nối dõi, dốc lòng nuôi dạy đứa con duy nhất nên người. Thường xuyên xoa dịu lúc anh ta thất chí, gánh chịu cơn giận của anh ta. Mỗi khi đi lo lót các mối quan hệ, tôi lại phải nhẫn nhịn sự kiêu ngạo cố chấp của một kẻ sĩ không chịu cúi đầu vì cơm áo. Anh ta tưởng tôi yêu anh ta, hoặc tưởng tôi không có chí lớn. Không phải vậy. Tôi biết thiên phú của anh ta không bằng tôi, chăm chỉ càng không bằng. Nếu cha bằng lòng cho tôi quyền lựa chọn, thậm chí không cần ông trải đường như với Thẩm Thanh Sơn... Tôi cũng chưa chắc phải sống một cuộc đời thê thảm thế này. Nhưng vì áp lực của xã hội, tôi chỉ có thể chấp nhận số phận của một người phụ nữ. Coi việc làm vợ, dạy con là thành tựu cả đời. Tôi từng nghĩ số phận rồi sẽ cho tôi một con đường khác. Chỉ cần tôi đối xử với anh ta đủ tốt, tôi sẽ có một đời an yên hạnh phúc. Nhưng sự thật không phải vậy. Tôi sống cả đời trong đau khổ dày vò. Thẩm Thanh Sơn thờ ơ với tôi. Ngay cả con trai ruột cũng coi tôi như người hầu trong nhà. Nó không biết, hoặc chẳng thèm quan tâm, rằng mẹ nó từng có cơ hội trở thành một người làm nghệ thuật mà không phải sống cúi đầu trước ai. Lại một mùa Thanh minh, tôi một mình đến bên mộ hợp táng của cha mẹ, lặng lẽ rơi lệ. Mẹ ơi, xin lỗi mẹ, cuộc đời con chẳng hạnh phúc hơn mẹ. Cha à, cha đã hủy hoại đời mẹ, cũng hủy hoại luôn cả cuộc đời con. Rồi tôi bừng tỉnh khỏi giấc mơ, dần dần lấy lại ý thức. Hóa ra chỉ là một giấc mơ. Tôi ngồi bật dậy trên giường, phát hiện mình mồ hôi đầm đìa. Ngực nghẹn lại đến đau nhói. Hôm nay chính là sinh nhật mười tám tuổi của tôi. Bữa cơm tối hôm qua, cha bảo sẽ đưa Thẩm Thanh Sơn đến cùng mừng sinh nhật tôi. Thẩm Thanh Sơn là đệ tử đắc ý nhất của cha. Cha thường xuyên nhắc đến anh ta trước mặt tôi. Nói anh ta khiêm tốn, ngoan ngoãn, có thiên phú hội họa, lại chăm chỉ học hành. Trong lời nói của ông, luôn ẩn ý một điều, dù tôi khi ấy vẫn chưa trưởng thành. Tôi sau này sẽ gả cho anh ta. Tất cả của nhà họ Thẩm, sau này sẽ giao phó cho anh ta. Tài sản, các mối quan hệ, danh vọng, và cả tôi. Thì ra tôi cũng chỉ là một nguồn tài nguyên mà cha dùng để trao đổi với người khác. Tôi mơ hồ hiểu được ý nghĩa sự tồn tại của mình. Chưa từng phản đối, cũng chưa từng đồng ý. Chỉ biết rằng, đó là định mệnh. Dù nói đây là thời đại phản đối hôn nhân sắp đặt, thì tình yêu tự do vẫn là điều xa vời với tôi. Tôi chẳng hề mong chờ sinh nhật mười tám tuổi này chút nào.