Sau khi ly hôn, bố tôi sống đúng như một người vừa được tháo bỏ xiềng xích. Ngay sáng hôm sau, ông mở tung cửa phòng ngủ chính, gọi người giúp việc tới. “Mang hết đồ của bà ấy ra ngoài.” Người giúp việc ngập ngừng. “Thưa ông… còn hỏi ý bà ấy…” “Không cần.” Ông xua tay. “Từ giờ căn phòng này là của tôi.” Chỉ trong hơn nửa tiếng, toàn bộ quần áo, chăn gối và những món đồ mẹ dùng suốt mấy chục năm đều bị chuyển sang căn phòng nhỏ cuối hành lang. Tôi đứng ở cửa, nhìn từng chiếc áo cũ được chất thành một đống, trong lòng nghẹn đến khó thở. “Bố, bố làm vậy có quá đáng không?” Ông chẳng buồn ngẩng đầu. “Ly hôn rồi thì phải phân rõ ràng.” “Đồ của ai người nấy dùng.” “Đừng để lẫn lộn.” Lại là câu nói ấy. Ai người nấy. Cả đời ông chỉ có đúng một nguyên tắc. Tiền ai người nấy tiêu. Đồ ai người nấy giữ. Đến cả tình cảm cũng chia rạch ròi như đang tính sổ. Mẹ bước tới. Bà chỉ cúi xuống nhặt chiếc khăn len bị rơi dưới đất, phủi nhẹ lớp bụi rồi gấp gọn bỏ vào thùng. Suốt quá trình, bà không nói một lời. Cũng chẳng hề nhìn bố lấy một lần. … Buổi chiều. Tôi mở điện thoại. Mạng xã hội hiện lên bài đăng mới của bố. Bức ảnh chụp hai ly rượu vang đặt cạnh nhau dưới ánh đèn vàng dịu. Chỉ có hai bàn tay nâng ly. Một bàn tay là của bố. Bàn tay còn lại sơn móng màu đỏ rượu. Dòng trạng thái chỉ vẻn vẹn sáu chữ. “Ngày đầu tiên của tự do.” Chưa đầy mười phút. Hàng chục lượt thích xuất hiện. “Chúc mừng anh Trần!” “Đúng là người thành công.” “Đáng ngưỡng mộ quá.” Có người còn bình luận. “Bao giờ uống rượu mừng lần hai?” Bố trả lời ngay. “Sắp rồi.” Tim tôi như bị ai bóp nghẹt. Không cần đoán cũng biết người ngồi đối diện là ai. Lưu Viên. Người phụ nữ mà mẹ đã biết từ năm năm trước. … Buổi tối. Bố không về ăn cơm. Cả căn nhà chỉ còn tôi và mẹ. Bữa cơm vẫn chỉ có ba món đơn giản. Canh cà chua trứng. Rau xào. Cá hấp. Những món bố từng chê nhạt nhẽo. Mẹ gắp cho tôi một miếng cá. “Ăn đi.” Tôi đặt bát xuống. “Mẹ.” “Hửm?” “Mẹ thật sự không buồn sao?” Mẹ mỉm cười. “Buồn chứ.” “Từ lúc bố đòi ly hôn đến giờ con chưa thấy mẹ khóc lần nào.” “Khóc thì giải quyết được gì?” “Tối thiểu cũng phải để bố biết mẹ đau lòng.” Mẹ lắc đầu. “Nếu con khóc trước mặt một người đã không còn quan tâm đến mình, nước mắt chỉ khiến họ thấy mình đáng thương.” “Còn mẹ…” Bà ngừng một chút. “Mẹ không thích làm người đáng thương.” Tôi cắn chặt môi. Câu nói ấy khiến cổ họng tôi nghẹn lại. Bốn mươi lăm năm. Mẹ chưa từng kể khổ. Chưa từng oán trách. Ngay cả lúc bị phản bội, bà vẫn giữ lưng thẳng. Sau bữa cơm. Mẹ rửa bát xong, không xem tivi như mọi ngày. Bà đi thẳng vào phòng. Một lát sau. Tôi nghe tiếng ổ khóa cũ mở ra. Tò mò, tôi bước tới. Mẹ đang ngồi dưới sàn, trước mặt là một chiếc hộp sắt màu xanh đã cũ, bề mặt loang lổ những vết rỉ. Đó là chiếc hộp tôi từng thấy khi còn rất nhỏ. Nhưng chưa bao giờ được mở. “Mẹ… đây là gì?” Mẹ khẽ vuốt mặt hộp. “Con còn nhớ nó à?” “Con nhớ.” “Hồi nhỏ con từng hỏi, mẹ bảo đây là kho báu.” Mẹ cười. “Đúng là kho báu.” Bà cắm chìa khóa vào ổ. Chiếc khóa phát ra tiếng “cạch” khô khốc. Nắp hộp từ từ mở ra. Tôi sững người. Bên trong không phải vàng bạc. Cũng chẳng phải sổ tiết kiệm. Mà là từng xấp giấy được buộc bằng dây vải. Có xấp đã ngả vàng. Có xấp mép giấy sờn rách. Có cả những quyển sổ nhỏ bìa cứng được xếp ngay ngắn. Mẹ nhẹ nhàng lấy một quyển ra. Bụi thời gian bay lên lơ lửng trong ánh đèn. “Con biết không?” “Suốt bốn mươi lăm năm.” “Mẹ có một thói quen.” “Tất cả những gì chi ra cho gia đình… mẹ đều ghi lại.” Tôi mở to mắt. “Ghi lại?” Mẹ gật đầu. “Từng đồng.” “Từng hóa đơn.” “Từng lần đóng học phí.” “Từng lần đi bệnh viện.” “Từng món quà biếu hai bên nội ngoại.” “Từng khoản sửa nhà.” “Từng đồng tiền điện nước.” “Mẹ đều giữ.” Tôi ngơ ngác nhìn đống giấy cao gần nửa mét. “Mẹ giữ… nhiều vậy để làm gì?” Mẹ nhìn tôi. Ánh mắt bình tĩnh đến lạ. “Con tưởng mẹ nói bảy ngày… là để chờ nhận chuyển phát sao?” Tôi khựng lại. Một cảm giác khó diễn tả dâng lên trong lòng. “Mẹ…” “Mẹ đã chuẩn bị từ bao giờ?” Mẹ không trả lời. Chỉ nhẹ nhàng xếp quyển sổ về chỗ cũ. Đúng lúc ấy. Chuông cửa vang lên. Tôi bước ra mở cửa. Ngoài cổng là một người đàn ông khoảng hơn năm mươi tuổi mặc vest đen, tay cầm chiếc cặp tài liệu. Ông lịch sự gật đầu. “Xin hỏi bà Trần có nhà không?” “Mẹ, có người tìm.” Mẹ bước ra. Vừa nhìn thấy người đàn ông ấy, bà khẽ mỉm cười. “Ông đến rồi.” Người đàn ông cúi đầu đầy kính trọng. “Thưa bà Trần.” “Mọi thứ… đã chuẩn bị xong.” Ông mở chiếc cặp da, đặt lên bàn một tập hồ sơ dày cộp. Bên ngoài tập hồ sơ chỉ có một dòng chữ màu đen. “Sổ ghi chép bốn mươi lăm năm.” Tôi đứng chết lặng. Trong khoảnh khắc ấy, tôi bỗng hiểu. Có lẽ… Người thực sự bắt đầu tính toán. Không phải bố. Mà là mẹ.