Cuối tháng Hai. Thành phố vừa trải qua đợt rét cuối cùng của mùa đông. Tôi đang ngồi trong văn phòng xem báo cáo tài chính quý mới thì điện thoại rung lên. Là tin nhắn của Trần Lỗi. "Lâm tổng, tình hình bên Công ty Nhựa Kiến Quốc không ổn lắm." Tôi nhìn màn hình vài giây. Từ sau lần gặp bố dưới khu chung cư, tôi không còn chủ động hỏi thăm bất cứ chuyện gì liên quan đến nhà máy nữa. Không phải vì oán hận. Mà vì thật sự đã buông xuống. Có những chuyện, một khi đã quyết định rời đi thì không nên quay đầu nhìn lại quá nhiều lần. Tôi mở file đính kèm. Bản báo cáo chỉ có ba trang. Nhưng càng đọc, sắc mặt tôi càng trầm xuống. Sau khi mất hợp đồng với Thịnh Hằng, lượng đơn hàng của Công ty Nhựa Kiến Quốc giảm hơn một nửa. Hai dây chuyền sản xuất gần như rơi vào trạng thái bán đình trệ. Khoản vay mua thiết bị trị giá ba triệu tệ cũng sắp đến hạn. Ngân hàng đã gửi văn bản nhắc nhở lần thứ hai. Nếu cuối tháng Ba vẫn không thanh toán được, phía ngân hàng sẽ tiến hành các biện pháp xử lý tiếp theo. Tôi kéo xuống dòng cuối cùng. Có một đoạn ghi chú ngắn. "Hôm qua công ty đã tổ chức cuộc họp khẩn kéo dài bốn tiếng." Tôi dừng lại. Ngón tay vô thức gõ nhẹ lên mặt bàn. Trần Lỗi gửi tiếp một đoạn tin nhắn. "Tôi có người quen bên phòng nhân sự." "Họ kể lại nội dung cuộc họp." Tôi không trả lời. Màn hình rất nhanh hiện thêm vài dòng chữ. "Anh cả của ngài đề xuất cắt giảm tiền thưởng và giảm lương toàn bộ công nhân." "Anh hai đề xuất tiếp tục vay vốn lưu động." "Nhưng cả hai phương án đều bị bác bỏ." Tôi khẽ nhắm mắt. Giảm lương. Vay thêm. Đúng là phong cách làm việc của hai người họ. Một người chỉ biết tiết kiệm tiền của người khác. Một người chỉ biết dùng khoản vay mới để lấp khoản nợ cũ. Nhưng vấn đề lớn nhất của nhà máy chưa bao giờ là tiền. Mà là khách hàng. Không có đơn hàng. Có vay thêm mười triệu tệ cũng chỉ là kéo dài thời gian mà thôi. Điện thoại lại rung. Lần này là một đoạn ghi âm. Tôi do dự vài giây rồi mở lên. Giọng bố vang ra từ loa. Khàn hơn rất nhiều so với trước đây. "Không còn cách nào khác." "Công ty phải cắt giảm nhân sự." Trong phòng họp lập tức vang lên tiếng xì xào. Có người phản đối. Có người thở dài. Có người im lặng. Sau đó là giọng anh cả. "Bố, nếu cắt giảm thì nên cắt bộ phận sản xuất trước." Anh hai lập tức chen vào. "Không được." "Cắt sản xuất thì lấy ai làm hàng khi có đơn mới?" Cuộc tranh cãi kéo dài thêm mấy phút. Cuối cùng. Bố đập bàn. Âm thanh vang lên rất rõ trong đoạn ghi âm. "Đủ rồi." "Cắt ba mươi người." "Từ tuần sau bắt đầu thực hiện." Đoạn ghi âm kết thúc. Văn phòng trở nên yên tĩnh. Tôi nhìn thành phố bên ngoài cửa kính. Dòng xe vẫn nối dài. Mọi thứ vẫn vận hành như bình thường. Nhưng ở một nơi khác. Có ba mươi gia đình sắp mất nguồn thu nhập. Tôi biết rất rõ điều đó có nghĩa là gì. Khi còn nhỏ, mỗi lần nhà máy ít việc, mẹ thường xuyên than thở chuyện tiền bạc. Lúc ấy tôi không hiểu. Bây giờ lại hiểu quá rõ. Một công nhân mất việc. Đằng sau thường là cả một gia đình bị ảnh hưởng. Tôi đặt điện thoại xuống. Tự nhắc mình rằng chuyện này không còn liên quan đến mình nữa. Đó là lựa chọn của họ. Cũng là cái giá họ phải trả. Nhưng không hiểu vì sao. Suốt buổi chiều hôm đó, tôi vẫn không thể tập trung làm việc. Cho đến khi gần tan sở. Trần Lỗi lại gửi tới một file mới. "Lâm tổng." "Danh sách sa thải đã được xác nhận." Tôi mở ra theo bản năng. Ba mươi cái tên hiện lên trên màn hình. Từng người một. Từng dòng một. Tôi lướt rất nhanh. Rồi ánh mắt đột nhiên khựng lại ở hàng cuối cùng. Giống như có ai đó dùng bút đỏ khoanh tròn tên ấy trước mặt tôi. Tôi nhìn chăm chú rất lâu. Không nhúc nhích. Bởi vì cái tên đó quá quen thuộc. Quen thuộc đến mức khiến tôi nhớ lại những buổi chiều tan học từ rất nhiều năm trước. Nhớ lại những chiếc bánh ngọt được giấu trong ngăn kéo bảo vệ. Nhớ lại những ngày mưa. Có một người luôn đứng ở cổng nhà máy đợi tôi. Tên ông nằm ở dòng cuối cùng. Ba chữ. Trương Quốc Phú. Lão Trương bảo vệ. Người từng lén mua bánh cho tôi khi tôi còn nhỏ. Và cũng là một trong ba mươi người đầu tiên bị sa thải.