Nói đến cháu mình. Ánh mắt ông sáng lên. "Có tiền đồ lắm." "Năm nay thi thử được điểm rất cao." "Thầy giáo bảo khả năng đỗ đại học trọng điểm rất lớn." Ông cười. Nhưng nụ cười ấy lại khiến sống mũi tôi cay cay. "Cháu nó muốn học ngành kỹ thuật." "Tiền học chắc không ít." "Cho nên tôi tranh thủ làm thêm chút gì đó." "Đỡ được đồng nào hay đồng ấy." Ông cúi đầu ăn tiếp. Tôi lại không thể ăn nổi. Bởi tôi đột nhiên nhận ra. Đối với nhà họ Lâm. Lão Trương chỉ là một nhân viên bảo vệ. Nhưng đối với một gia đình khác. Ông là bố. Là ông nội. Là chỗ dựa cuối cùng. Tôi im lặng rất lâu. Đến mức chính mình cũng không nhận ra. Rốt cuộc từ lúc nào. Tôi đã bắt đầu nghĩ về nhà máy nhiều hơn trước. Lúc chia tay. Lão Trương đẩy chiếc xe ba bánh ra ngoài. Trước khi đi được vài bước. Ông bỗng quay đầu lại. Ánh nắng chiều chiếu lên mái tóc bạc trắng của ông. Làm tôi nhớ đến rất nhiều năm trước. Khi ông đứng ở cổng nhà máy đợi một cô bé tan học. "Tiểu Ý." Tôi ngẩng đầu. Ông nhìn tôi. Do dự vài giây. Cuối cùng vẫn hỏi ra điều ấy. Giọng nói rất khẽ. Khẽ đến mức giống như sợ làm khó tôi. "Nhà máy..." "Thật sự không cứu được sao?" 13 "Nhà máy... thật sự không cứu được sao?" Tôi đứng dưới ánh chiều tà, nhìn lão Trương rất lâu. Ông không hề cầu xin. Cũng không dùng đạo đức để ép buộc tôi. Trong mắt ông chỉ có sự tiếc nuối. Giống như đang nhìn một người thân sắp mất đi thứ gì đó rất quan trọng. Tôi không trả lời. Bởi vì chính tôi cũng không biết phải trả lời thế nào. Lão Trương thấy vậy liền cười xua tay. "Thôi, coi như tôi chưa hỏi." "Người già rồi hay nghĩ nhiều." "Cháu đừng để trong lòng." Nói xong, ông đẩy chiếc xe ba bánh chậm rãi đi xa. Tôi đứng nguyên tại chỗ. Mãi đến khi bóng lưng ông biến mất nơi cuối con đường mới lên xe trở về. Suốt quãng đường hôm đó, trong đầu tôi luôn hiện lên một câu hỏi. Nếu nhà máy thật sự sụp đổ... Rốt cuộc sẽ có bao nhiêu người bị ảnh hưởng? Tối hôm đó. Tôi ngồi trong phòng làm việc đến tận mười giờ. Cuối cùng vẫn cầm điện thoại lên. Gọi cho Trần Lỗi. Đầu dây bên kia nhanh chóng bắt máy. "Lâm tổng." "Giúp tôi điều tra một chuyện." "Ngài nói đi." "Tôi muốn biết chính xác tình hình nhân sự hiện tại của Công ty Nhựa Kiến Quốc." Trần Lỗi hơi bất ngờ. Nhưng anh ấy không hỏi lý do. "Vâng." "Tôi sẽ gửi báo cáo cho ngài sớm nhất." Sau khi cúp máy. Tôi ngồi một mình trong căn hộ. Bên ngoài cửa kính, ánh đèn thành phố sáng rực. Trong phòng lại yên tĩnh đến lạ. Tôi tự rót cho mình một ly nước nóng. Thế nhưng uống mãi vẫn cảm thấy lạnh. Có lẽ vì câu nói cuối cùng của lão Trương vẫn còn quanh quẩn bên tai. Nhà máy thật sự không cứu được sao? Mười một giờ hai mươi phút. Email của Trần Lỗi gửi tới. Nhanh hơn tôi tưởng. Tiêu đề chỉ có một dòng. "Báo cáo nhân sự Công ty Nhựa Kiến Quốc." Tôi mở file. Trang đầu tiên hiện lên một con số. 217. Đó là tổng số công nhân và nhân viên hiện còn làm việc tại nhà máy. Tôi tiếp tục kéo xuống. Trang thứ hai là thống kê độ tuổi. 43 người trên năm mươi tuổi. 21 người trên năm mươi lăm tuổi. Trong đó có nhiều người đã làm việc ở đây hơn hai mươi năm. Tôi nhận ra không ít cái tên. Có người từng bế tôi khi còn nhỏ. Có người từng mua kẹo cho tôi. Có người từng dạy tôi đi xe đạp trong sân nhà máy. Khi còn bé, tôi luôn cho rằng nhà máy chỉ là một nơi sản xuất. Bây giờ mới phát hiện. Nó giống một cộng đồng hơn. Một cộng đồng mà rất nhiều người đã dành cả tuổi trẻ của mình để gắn bó. Tôi tiếp tục đọc. Đến trang thứ ba. Tay tôi bất giác dừng lại. 68 gia đình chỉ có một nguồn thu nhập duy nhất. Nói cách khác. Nếu nhà máy đóng cửa. 68 gia đình sẽ lập tức mất đi nguồn sống chính. Có gia đình đang nuôi con học đại học. Có gia đình phải trả tiền thuốc mỗi tháng. Có gia đình còn đang trả khoản vay mua nhà. Tôi nhìn những con số ấy rất lâu. Lần đầu tiên kể từ khi rời khỏi nhà họ Lâm. Tôi cảm thấy tâm trạng mình trở nên nặng nề. Bởi những người này khác với bố mẹ. Khác với anh cả. Khác với anh hai. Họ chưa từng tổn thương tôi. Cũng chưa từng xem thường tôi. Thậm chí phần lớn còn không biết tôi là ai. Vậy mà cuối cùng lại phải gánh chịu hậu quả từ cuộc chiến này. Mười hai giờ đêm. Tôi vẫn ngồi trước máy tính. Một giờ sáng. Tôi vẫn chưa ngủ. Hai giờ sáng. Tôi mở lại báo cáo thêm lần nữa. Con số 217 vẫn nằm đó. Không tăng. Không giảm. Nhưng lại giống như càng lúc càng nặng. Tôi đứng dậy đi tới cửa kính sát đất. Nhìn xuống dòng xe thưa thớt bên dưới. Ký ức bất chợt hiện về. Năm tôi mười sáu tuổi. Một nữ công nhân trong nhà máy bị bệnh nặng. Gia đình khó khăn. Lúc đó rất nhiều người âm thầm quyên góp. Ngay cả lão Trương cũng góp một phần tiền lương ít ỏi của mình. Sau này người phụ nữ ấy khỏe lại. Bà đã khóc ngay giữa sân nhà máy. Nói rằng cả đời này bà sẽ không quên. Khi đó tôi còn nhỏ. Tôi chỉ thấy cảm động. Bây giờ nghĩ lại. Có lẽ thứ khiến người ta lưu luyến một nơi chưa bao giờ là tòa nhà hay máy móc. Mà là con người. Tôi trở về bàn làm việc. Mở ngăn kéo. Bên trong là hợp đồng sở hữu Thịnh Hằng Thương Mại. Chỉ cần tôi muốn. Tôi có thể tiếp tục đứng ngoài cuộc. Đó là lựa chọn dễ dàng nhất. Cũng là lựa chọn hợp lý nhất. Nhưng không hiểu tại sao. Tối nay tôi lại không thể thuyết phục chính mình. Điện thoại đột nhiên rung lên. Là tin nhắn của Trần Lỗi. Có lẽ anh ấy vẫn chưa ngủ. "Lâm tổng." "Tôi vừa nghĩ tới một chuyện." Tôi nhìn màn hình. Rất nhanh, tin nhắn thứ hai xuất hiện. "Thực ra..." "Nếu ngài muốn..." Tôi khựng lại. Đầu ngón tay vô thức siết chặt chiếc điện thoại. Tin nhắn cuối cùng hiện lên. "Ngài hoàn toàn có thể mua lại nhà máy."