Bữa cơm trôi qua trong sự im lặng nặng nề như nuốt phải đá cuội. Mọi người ăn uống qua loa, tiếng bát đũa va chạm lanh canh nghe chói tai đến lạ thường. Vừa buông bát, bác gái – mẹ của Hạ Trình – khẽ đứng dậy, giọng nhẹ nhàng xin phép đi vệ sinh. Tôi thấy bác thở hắt ra một hơi, có lẽ không khí trên bàn ăn quá ngột ngạt khiến bác cần một không gian để trấn tĩnh lại. Hạ Trình nhận ra đôi vai đang run lên của tôi. Dưới gầm bàn, bàn tay ấm áp của anh lặng lẽ tìm đến, nắm chặt lấy tay tôi. Anh không nói gì, chỉ siết nhẹ một cái như lời trấn an: "Không sao đâu, có anh đây rồi". Cái chạm tay ấy như dòng nước ấm len lỏi vào trái tim đang đóng băng của tôi. Tôi quệt vội giọt nước mắt chực trào, hít sâu một hơi. Cố lên Lan, chỉ cần qua bữa này thôi, mình sẽ giải thích với anh ấy sau. Nhưng ông trời dường như muốn trêu ngươi tôi đến cùng. Ngay khi lồng ngực tôi vừa vơi đi chút áp lực, thì từ phía nhà vệ sinh cuối hành lang, một tiếng hét thất thanh vang lên, xé toạc không gian tĩnh lặng. "Chị này... sao chị lại có thể lãng phí nước như thế hả?!" Là giọng của bà nội! Tim tôi thắt lại, cảm giác máu trong người đông cứng. Tôi bật dậy, lao về phía nhà vệ sinh, Hạ Trình và mọi người cũng hốt hoảng chạy theo. Cảnh tượng trước mắt khiến tôi muốn ngất đi ngay tại chỗ. Bà nội tôi, người đàn bà quanh năm lam lũ, hiền lành, lúc này đang đứng chặn ngay cửa nhà vệ sinh. Một tay bà chống nạnh, tay kia đang túm chặt lấy ống tay áo len cashmere đắt tiền của mẹ Hạ Trình. Đôi mắt bà trợn ngược, gương mặt đỏ bừng vì giận dữ. "Tôi đã nói bao nhiêu lần rồi! Cái bồn cầu này không được xả nước trực tiếp!" Bà gào lên, nước bọt bắn cả ra ngoài. "Bên cạnh có chậu nước rửa chân, nước rửa rau đấy thôi! Đó là nước bẩn, dùng nước đó mà dội! Chị là người thành phố mà sao ý thức kém thế?" Bác gái đứng chôn chân tại chỗ, cả người cứng đờ. Bị một bà lão xa lạ túm áo quát vào mặt ngay trong lần đầu gặp gỡ, khuôn mặt vị giáo sư đại học chuyển từ trắng bệch sang đỏ lựng rồi tím tái. Bác mím chặt môi, ánh mắt hoảng loạn nhìn quanh cầu cứu, rồi dừng lại ở tôi – một ánh nhìn chứa đầy sự khó xử, kinh hoàng và cả... nhục nhã. Cạnh đó, chiếc bồn cầu sứ trắng vẫn còn tiếng nước xả róc rách, và dưới sàn là một xô nước màu xám ngoét, lềnh bềnh vài cọng rau thừa và cặn bẩn – thứ "nước quý" mà bà nội tôi bắt khách phải dùng. "Chị xả một lần thế là mất bao nhiêu tiền nước, chị có biết không hả?" Bà vẫn chưa chịu buông tha, bàn tay siết chặt lấy tay áo bác gái như sợ "thủ phạm" chạy thoát. Mặt tôi không còn chút máu. Tôi cảm thấy như mình đang rơi tự do xuống một hầm băng không đáy. Cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng, biến thành sự tê liệt. Mất một giây để não bộ tôi hoạt động trở lại. Tôi lao đến như một con thú bị thương, dùng hết sức bình sinh gỡ tay bà nội ra khỏi người bác gái. "Bà nội! Bà đang làm cái gì thế hả?!" Tiếng hét của tôi lạc đi, nghe chói tai và thảm thiết. Bà nội bị tôi đẩy ra, lảo đảo vài bước. Nhưng thay vì tỉnh ngộ, bà lại phản ứng như một con mèo bị giẫm phải đuôi. Bà nhảy dựng lên, chỉ tay thẳng vào mặt tôi: "Chị gào cái gì? Nó là khách thì được quyền lãng phí à? Chị ta xả nước sạch đi tong, tôi xót của tôi nói không được chắc?" "Nhà ai kiếm tiền mà dễ dàng đâu! Trẻ em vùng cao còn chẳng có nước mà uống, thế mà chị ta dám ấn cái nút xả to nhất!" Từng câu, từng chữ của bà như những mũi kim độc đâm thẳng vào lòng tự trọng của tôi, và tát thẳng vào mặt gia đình Hạ Trình. Bố mẹ anh đứng đó, sững sờ như tượng đá. Họ chưa bao giờ, trong suốt cuộc đời trí thức của mình, phải đối diện với một tình huống thô thiển và bẽ bàng đến mức này. "Đủ rồi! Quá đủ rồi!" Tôi bịt tai lại, gào lên trong tuyệt vọng, át cả tiếng bà. "Chỉ là một chút nước thôi mà? Nó đáng bao nhiêu tiền? Có đáng để bà làm nhục người khác thế không?" Tôi liều mạng muốn dập tắt ngọn lửa này, muốn bà im lặng ngay lập tức. Nhưng không, tôi đã chạm vào "tự ái" của người già. Bà nội vỗ đùi cái "đét", ngồi phịch xuống đất, hốc mắt đỏ hoe ngay lập tức. Bài ca muôn thuở lại bắt đầu: "Tốt! Tốt lắm! Giờ chị chê tôi già, chê tôi keo kiệt! Là cái thân già sắp chết này làm ngứa mắt các người! Tôi làm các người mất mặt chứ gì? Thế thì tôi đi! Tôi đi cho khuất mắt để các người vừa lòng!" Bà lồm cồm bò dậy, giả vờ lao ra cửa như muốn bỏ nhà đi. Một màn kịch quen thuộc đến phát ngán, nhưng lần nào cũng hiệu quả. Bố mẹ tôi hoảng hốt lao vào giữ bà lại. "Mẹ! Mẹ đừng chấp nó!" Bố tôi quay sang tôi, ánh mắt long sòng sọc: "Mày im mồm ngay! Mày muốn bà tức chết à?" Mẹ tôi thì vừa vuốt ngực bà vừa lườm tôi cháy mắt: "Lan! Con điên rồi sao? Dù sao đó cũng là bà nội con, sao con dám bênh người ngoài mà hỗn hào với bà?" Người ngoài? Họ gọi gia đình chồng tương lai của tôi là "người ngoài" ngay trước mặt họ. Tai tôi ù đi. Tôi không còn nghe rõ bố mẹ đang mắng nhiếc gì nữa. Trong tầm nhìn nhòe nhoẹt nước mắt, tôi chỉ thấy bác trai khẽ lắc đầu, kéo tay bác gái đang run rẩy. Hạ Trình nhìn tôi, đôi mắt anh tối sầm lại, một sự thất vọng và xa cách bao trùm lấy anh. "Chúng tôi... xin phép về trước." Bác trai lên tiếng, giọng lạnh lùng và dứt khoát. Họ quay lưng. Rời đi. Giữa đống hỗn độn, nhếch nhác và tiếng khóc lóc ỉ ôi của bà nội tôi.